Auteur en gastprofessor UGent pleit voor maximumjackpots

Dit jaar is België een paradijs gebleken voor spelers van de EuroMillions. Daar moeten we natuurlijk bij zeggen dat loterijen, net als bijvoorbeeld legale online kansspelen, afhankelijk zijn van het toeval, maar het verandert niks aan het feit dat de laatste drie jackpots van de Europese loterij allemaal in ons land zijn gevallen. Een week of twee geleden, bijvoorbeeld, won een landgenoot nog € 111 miljoen!

Als het echter aan auteur Jonas van der Slycken ligt, komt er snel een einde aan dit soort enorme geldprijzen bij loterijen in België. Hij publiceerde nog niet zo lang geleden het boek "Schandalig rijk of ongelijk", waarin hij kritiek heeft op de soms gigantische geldprijzen die gewonnen worden bij loterijen. Hij pleit dan ook, onder meer, voor een maximum bedrag voor jackpots in België.

Spiegel van samenleving

Jonas van der Slycken is naast auteur (van onder meer dus het nieuwe boek "Schandalig rijk of ongelijk") ook econoom en gastprofessor circulaire economie aan de Universiteit Gent. In zijn boek kijkt hij naar de geschiedenis van loterijen in de Lage Landen en vooral naar wat meespelen met een loterij nu zo aantrekkelijk maakt. Rijk worden, zo stelt hij, maar zeker ook een leven zonder onzekerheid leiden.

"Loterijen verkopen de droom dat je met één winnend ticket in één klap rijk kunt worden", vertelt Van der Slycken, "Loterijen zijn een spiegel van onze samenleving: ze tonen hoe sterk we als maatschappij inzetten op en hopen op individuele ontsnapping aan de dagelijkse realiteit en onzekerheid, terwijl de enorme ongelijkheid in vermogen blijft toenemen."

Vorm van belasting

Alhoewel de verhalen van winnaars vaak groot uitgemeten worden, ook in de traditionele media, telt iedere loterij vooral verliezers. Dat wil zeggen, mensen die bij een trekking geen geld winnen en dus voor niets een lot hebben gekocht. Volgens Van der Slycken is dit een realiteit die veel minder besproken wordt en die met name minder vermogende mensen treft.

"Onderzoek toont aan dat loterijen vaker gespeeld worden door mensen met lagere inkomens, omdat ze het gevoel hebben financieel achterop te hinken", legt Van der Slycken zijn standpunt uit, "Dat maakt van loterijen een vorm van regressieve belasting: mensen met een lager inkomen besteden gemiddeld een groter deel van hun budget aan loterijproducten dan mensen met een hoger inkomen, en dus ook aan die bijdrage aan de samenleving."

Regeneratieve loterij

Een van de concepten die Van der Slycken uit de doeken doet in "Schandalig rijk of ongelijk" is dat van de zogenaamde "regeneratieve loterij". Met dat concept vallen er minder enorme geldprijzen, maar juist meer kleinere geldprijzen, waardoor meer mensen geld winnen met hun lot. Hij argumenteert daarbij dat het veel beter is voor de maatschappij als geheel om meer mensen een substantiële steun in de rug te geven dan een bedrag van tientallen miljoenen aan één persoon.

"Het idee is om weg te bewegen van de enorme jackpots die een kleine groep winnaars creëren", aldus Van der Slycken, "Een regeneratieve loterij zet in op een betere verdeling: meer winnaars van kleinere prijzen. Waarom één persoon multimiljonair maken als we veel meer mensen een duwtje vooruit kunnen geven?"

Maximumjackpots

Een idee waar de recente winnaars van de vele EuroMillions-miljoenen ongetwijfeld anders over zullen denken, is dat van een maximumjackpot. Dat wil zeggen, een jackpot met een zeer gelimiteerd accumulatiemechanisme, waarvan het bedrag dus niet blijft oplopen zolang deze niet gewonnen wordt, en een maximumbedrag. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat er meer prijzen vallen van nog altijd grote bedragen in plaats van één megabedrag.

"Je zou bijvoorbeeld kunnen werken met een jackpot die begrensd wordt", klinkt het, "Een miljoen euro bij de Lotto is nog altijd een enorm bedrag. Voor EuroMillions zouden we een plafond van 10 miljoen euro kunnen stellen. Het geld dat zich boven die grens zou blijven opstapelen, kan dan naar meer winnaars gaan. Via bonuscodes, met prijzen van 100.000 euro of 50.000 euro, of zelfs als startkapitaal voor jongeren."

EuroMillions in België

Voorlopig zal er voor de ideeën van Van der Slycken weinig animo bestaan onder de loterijspelers in ons land. België is momenteel namelijk bezig aan een bijzondere reeks met betrekking tot de EuroMillions. De winst van € 111 miljoen begin augustus betekende de derde EuroMillions jackpot op rij voor een in België woonachtige speler. Op 3 juli won een landgenoot van ons ten slotte al ruim € 80 miljoen met de Europese loterij, terwijl een maandje eerder op 9 juni een Belgische speler ging lopen met de jackpot van maar liefst € 174.984.088.

Online kansspelen in België moeten leuk blijven. Speel gerust en bewust. Ben je ongerust over je eigen speelgedrag of dat van een vriend(in), familielid, of collega? Neem dan gratis contact op met De Druglijn of Gokhulp.be.